buddyzm, Jak? (porady praktyczne), religie Japonii, shintō
komentarzy 6

JAK odróżnić buddyjską świątynię od chramu shintō?

JAK poradnik z JaponiiJAK? Japonia porady praktyczne” to seria, która pomoże Ci gładko przebrnąć przez (potencjalnie) kłopotliwe sytuacje w Kraju Kwitnącej Wiśni, nawet przy niewielkiej znajomości języka japońskiego.

 

JAK odróżnić buddyjską świątynię od chramu shintō?

 

Wejście do Yasukuni Jinja

Wejście do słynnej Yasukuni Jinja

1) po nazwie (tak najłatwiej)

 

Nazwy chramów shintō zakończone są zazwyczaj takimi końcówkami jak jinja, taishia lub jingū:

  • Jinja (神社) to typowy, powszechny w całej Japonii, „zwykły” chram shintō, np. Itsukushima Jinja, Ōyamato jinja, Awa jinja;
  • Taisha (大社) to chram wyższej rangi, ważniejszy, np. Kasuga Taisha, Fushimi Inari Taisha, Izumo Taisha;
  • Jingū (神宮) to chram poświęcony członkom rodziny cesarskiej. Podobnie jak taisha jest to chram wyższej (najwyższej!) rangi, np. Meiji Jingū – chram poświęcony cesarzowi Meiji; Ise Jingū – chram poświęcony naczelnemu bóstwu panteonu shintoistycznego, od którego według mitlologi pochodzi rodzina cesarska – Amaterasu; Heian Jingū – chram poświęcony cesarzowi Kanmu.
Budda z Nary

Wielki Budda z Nary

Nazwy świątyń buddyjskich zakończone są takimi końcówkami jak tera (lub dera), ji i in:

  • Tera (dera) i ji to nic innego jak różne sposoby czytania tego samego znaku: 寺, oznaczającego buddyjską świątynię, np. Hase Dera, Kiyomizu Dera, Tōdai Ji;
  • In (院) to określenie stosowane do mniejszych świątyń buddyjskich, a także wielu innych budynków (nie pomylcie się więc i sugerując się mapą w języku japońskim nie zawędrujcie np. do szpitala (byōin, 病院)), np. Byōdō In (która de facto ani nie jest mała, ani mniej ważna, ale…).

2) po wyglądzie

 

Chram shintō zazwyczaj łatwo zauważyć dzięki charakterystycznym, często czerwonym (choć nie zawsze!) bramom torii. Torii oddzielają sferę sacrum od profanum; po jej przekroczeniu jesteśmy na terenie bóstwa (zachowujmy się więc przyzwoicie!). Najbardziej znaną bramą jest stojące w wodzie (albo i nie w wodzie, jak się wcześniej nie pomyśli i przybędzie w czasie odpływu, tak jak autorka tego bloga…) czerwone, 16-metrowe torii chramu Itsukushima.

Brama torii w Miyajima, Itsukushima Jinja

Itsukushima Jinja, wyspa Miyajima. Słynne, czerwone torii wykonane z drewna kamforowego

Drewniane torii, Kioto

Drewniane, niemalowane torii (te pierwsze), Kioto

Betonowe torii, Tokio

Betonowe torii, Tokio

Metalowe torii, Kamakura

Metalowe torii, Kamakura

Innym charakterystycznym elementem chramu shintō jest gruby sznur spleciony ze słomy ryżowej – shimenawa. Zadaniem sznura jest chronienie świętego miejsca poprzez przyciąganie negatywnej energii (z tego względu trzeba je co jakiś czas wymieniać, wiecie, coś jak worki w odkurzaczu!).

Shimenawa, Tokio, Ueno

Shimenawa, Tokio, dzielnica Ueno

Shimenawa, Kioto

Shimenawa, Kioto

Shimenawa na torii, Kioto

Shimenawa i czerwone torii, Kioto

jak odróżnić świątynię buddyjską od shinto

Shimenawa w lokalnym chramie w Ōzu, wyspa Shikoku

Wielkość chramu shintō waha się od dużych kompleksów po malutkie, wręcz kieszonkowe chramiki hokura (神庫), stawiane często na terenie większych świątyń i poświęcone lokalnym bóstwom ludowym lub usytuowane na rozdrożach dróg, gdzie ich zadaniem jest strzeżenie bezpieczeństwa podróżnych.

Hokura, Ueno

Mały chramik hokura i betonowe torii, Ueno, Tokio


 

Charakterystycznymi elementami buddyjskiego kompleksu świątynnego, które zauważyć powinien nawet największy laik 😉 są:

  • pagoda (zazwyczaj trzy- lub pięciopiętrowa);
  • brama niōmon pilnowana przez dwóch, dość demonicznie wyglądających strażników (w bocznych nawach bramy);
Brama niōmon, świątynia Tokio Daibutsu

Brama niōmon, świątynia Tokio Daibutsu

Brama niōmon, Tokio, Senso-ji

Brama niōmon, Tokio, Senso-ji

  • dzwon, który bije dokładnie 108 razy w wigilię Nowego Roku. Liczba 108 symbolizuje 108 pragnień (grzechów) w religii buddyjskiej; wysłuchanie bicia dzwonu oczyszcza nas z win. A za rok znów można pójść wysłuchać dzwonu… 😉  
  • cmentarz. Religia Shintō, która dużą wagę przykłada do ceremonii związanych z narodzinami, nie zajmuje się sprawami związanymi ze śmiercią i życiem pośmiertnym. Buddyzm znalazł sobie więc idealną niszę. Łatwy, jasny, praktyczny podział obowiązków, czyż nie?
Cmentarz przy buddyjskiej świątyni w Kamakurze

Cmentarz przy buddyjskiej świątyni w Kamakurze

Buddyjski cmentarz w tokijskiej dzielnicy Yanaka

Buddyjski cmentarz w tokijskiej dzielnicy Yanaka

3) wyjątek potwierdza regułę…

 

Wzajemne przenikanie się religii jest dla Japończyków czymś tak oczywistym, jak oddychanie. Do 1868 r. nie było z tym najmniejszego problemu, dopiero okres restauracji Meiji wprowadził rozdział shintō od buddyzmu. Obecnie jednak nie bądźmy zdziwieni, kiedy w obrębie wielkiego komplesku buddyjskiego zobaczymy mały chramik shintō (i vice versa), pagodę stojącą obok czerwonej bramy torii, itp. Na tego typu świątynie istnieją nawet specjalne określenia, dla przykładu Jingū Ji (神宮寺) to buddyjska świątynia mieszcząca się w obrębie chramu shintō.

Tokio, świątynia buddyjska

Tokio, niewielka świątynia buddyjska w jednej z dzielnic mieszkalnych. Po lewej widać fragment torii chramu shintō

 

Izabela


Nie bądź sknera,
podziel się z innymi!

Filed under: buddyzm, Jak? (porady praktyczne), religie Japonii, shintō

by

Z pochodzenia Sanoczanka, Japanofil, wolontariusz tęskniący za Afryką i etnograf-pasjonat. // Just a small town girl who always dreamed of travels and faraway places... Now Warsaw-based international relations analyst, travel blogger & folklore enthusiast, who cherishes nature, simple life & Irish traditional music. Japanophile. Addicted to haribo jellies & …red lipstick.

6 Comments

  1. Anit@ says

    Bardzo ciekawe, do tej pory nie wiedziałam jak odróżnić jedną świątynię od drugiej, nawet nie zastanawiałam się nad tym – dzięki za przydatne info! Na drugi raz nie będę mieć wątpliwości, gdzie postawiłam stopę;)

    • Ja zawsze miałam wątpliwości, więc postanowiłam zebrać powyższe informacje dla korzyści mojej i Waszej 😉

  2. Pingback: Nowy Rok w Japonii - Japonia. Blog o Japonii

  3. Pingback: Festiwal Wakakusa Yamayaki, czyli grillowanie góry w Narze | Blog z Japonii

  4. Pingback: Oni wa soto! Setsubun w świątyni Zōjō-ji | Blog z podróży do Japonii

  5. Anna says

    Dzięki za garść przydatnych informacji. Zresztą jak w każdym wpisie na tym blogu.

Dodaj komentarz